Ağ ve IP Planlama · #03
Online VLAN ve VLSM IP Planlayıcı
Bir ana bloğu birden çok VLAN'a böler; her VLAN için subnet, gateway, DHCP aralığı ve boş kapasite verir, XLSX üretir.
- Veriler tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez
- Dışa aktarma: XLSX, CSV
Araç
Bu araç ne işe yarar?
IPv4 Subnet Hesaplayıcı tek bir ağı çözer. Bu araç ise bir ana blok içinde birden fazla VLAN'a yer ayırır: her VLAN'ın cihaz sayısını, büyüme payını, gateway ve statik rezerv ihtiyacını alır, en büyük ağdan başlayarak (VLSM) çakışmasız yerleştirir ve kalan boş blokları listeler. Sonuç doğrudan switch, firewall ve DHCP yapılandırmasına aktarılabilecek bir plan tablosudur.
Nasıl kullanılır?
- Ana bloğu ağ adresiyle girin (ör.
10.20.0.0/23). - Her satıra bir VLAN yazın:
VLAN ID; Ad; Uç sayısı; Gateway adedi; Statik rezerv. Son iki alan isteğe bağlıdır (varsayılan 1 ve 0). - Büyüme payını yüzde olarak girin; uç sayısı bu oranla yukarı yuvarlanır.
- Önceden kullanılan veya ayrılmış ağları (ör. sunucu ağı, VPN havuzu) ayrı alana CIDR olarak yazın; bu bloklara VLAN yerleştirilmez.
- Gateway'in ilk mi son mu kullanılabilir adreste olacağını seçin ve Hesapla'ya basın. Planı XLSX veya CSV olarak indirin.
Alanlar
- Ana IPv4 bloğu
- Ağ adresi ve önek: 10.20.0.0/23
- Büyüme payı
- Uç sayısına eklenecek oran; sonuç yukarı yuvarlanır.
- Gateway konumu
- Gateway'ler ilk veya son kullanılabilir adreslerden verilir; statik rezerv gateway'in yanına, DHCP kalan alana yerleşir.
- VLAN satırları
- Her satır: VLAN ID; Ad; Uç sayısı; Gateway adedi (ops., 1); Statik rezerv (ops., 0). Ayırıcı ; , veya sekme.
- Sabit / ayrılmış ağlar (isteğe bağlı)
- Bloğun içinde olup plana dahil edilmeyecek ağlar, satır başına bir CIDR.
Tamamlanmış örnek
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Ana IPv4 bloğu | 10.20.0.0/24 |
| Büyüme payı | 0 |
| Gateway konumu | İlk kullanılabilir adres |
| VLAN satırları | |
Beklenen sonuç: VLAN 10 → 10.20.0.0/25 (gateway .1, DHCP .2–.126, 24 boş adres); VLAN 20 → 10.20.0.128/26 (gateway .129, DHCP .130–.190, 11 boş adres); boş blok 10.20.0.192/26.
100 uç + 1 gateway = 101 adres gerekir; ağ ve broadcast ile birlikte 103 adres en az /25 (126 kullanılabilir) ister. 50 uç + 1 gateway = 51 adres /26'ya (62 kullanılabilir) sığar. Büyük ağ önce yerleştirildiği için blok bölünmez; kalan /26 sonraki VLAN için hazır kalır.
İkinci senaryo
| Girdi | Değer |
|---|---|
| Ana IPv4 bloğu | 10.20.0.0/23 |
| Büyüme payı | 20 |
| Gateway konumu | İlk kullanılabilir adres |
| VLAN satırları | |
| Sabit / ayrılmış ağlar (isteğe bağlı) | |
Beklenen sonuç: /23 içine 3 VLAN yerleşir: Ofis 10.20.0.0/24, Üretim 10.20.1.0/25, Yönetim 10.20.1.128/27. Kamera (/25 gerekir) ve Misafir (/24 gerekir) sığmaz; 10.20.1.192/26 rezervi korunur, boş blok 10.20.1.160/27.
%20 büyüme ile Ofis 217, Misafir 181 adres ister; ikisi de /24 gerektirir ama /23'te rezerv blok yüzünden ikinci /24 boş değildir. Sığmayan satırlar kırmızı işaretlenir: ana bloğu /22'ye büyütmek, rezervi taşımak veya Misafir VLAN'ını küçültmek gerekir. Toplam adres yeterli görünse bile hizalı blok bulunamaması VLSM'nin tipik sınırıdır.
Yöntem ve varsayımlar
Her VLAN için gereken adres = ⌈uç × (1 + büyüme)⌉ + gateway + statik rezerv. Önek, gereken adres + ağ + broadcast sığacak en küçük blok olarak seçilir; en küçük ağ /30'dur.
Yerleştirme VLSM'dir: istekler büyükten küçüğe sıralanır ve her biri, sabit/ayrılmış ağlar çıkarılmış serbest alanda kendi boyutuna hizalanmış ilk adrese konur. Bu sıra parçalanmayı en aza indirir; büyük bir ağın sığmaması, toplam adres yeterli görünse bile mümkündür ve satır ayrıca raporlanır.
Gateway ilk (veya son) kullanılabilir adreslere, statik rezerv gateway'in hemen yanına, DHCP aralığı kalan bitişik alana verilir. Boş kapasite = kullanılabilir adres − gereken adres.
Sonucu kullanma ve sorun giderme
Plan tablosundaki subnet ve maskeyi switch SVI veya firewall alt arayüzüne, gateway'i varsayılan ağ geçidine, DHCP aralığını kapsam (scope) tanımına aktarın. DHCP Scope ve Rezervasyon Planlayıcı ile exclusion ve rezervasyonları ayrıca doğrulayın.
Boş kapasitesi %10'un altında kalan satırlar sarı işaretlenir; büyüme payını yeniden düşünün. Sığmayan satır varsa ana bloğu bir önek büyütün ya da ayrılmış ağları gözden geçirin.
Mevcut bir ağa ekleme yapıyorsanız kullanılan subnetleri 'sabit ağlar' alanına girin; araç bunların üzerine yazmaz.
Sınırlar ve sık yapılan hatalar
- Yalnız IPv4; IPv6'da uç ağlar /64 olduğundan VLSM ihtiyacı yoktur.
- Routing, ACL veya VLAN trunk yapılandırması üretmez; adres planı üretir.
- En fazla 500 VLAN satırı işlenir.
- Sık hata: uç sayısına yazıcı, AP, IP telefon ve yönetim arayüzlerini eklememek. Statik rezerv alanını bu cihazlar için kullanın.
Sık sorulan sorular
Neden VLAN'larım girdiğim sırayla değil, büyüklük sırasıyla yerleşiyor?
Hizalı bloklar büyükten küçüğe yerleştirildiğinde boşluk oluşmaz. Tablo yine de sizin VLAN sıranızla gösterilir; yalnız adresler bu kurala göre seçilir.
Gateway sayısını neden 2 yapayım?
HSRP/VRRP gibi birinci atlama yedekliliğinde sanal IP ve iki fiziksel cihaz adresi gerekir. Bu durumda 3 yazın; sanal IP genellikle ilk adres olur.
İlgili araçlar ve hizmet
- IPv4 Subnet HesaplayıcıTek bir IPv4 ağının adresini, broadcast adresini, maskesini ve kullanılabilir host aralığını hesaplar.
- DHCP Scope ve Rezervasyon PlanlayıcıBir DHCP kapsamında dağıtılabilecek dinamik adres sayısını hesaplar ve gateway, exclusion ve rezervasyon hatalarını bulur.
- Subnet Çakışma KontrolüBir subnet listesinde aynı VRF içindeki çakışmaları ve farklı VRF'lerdeki bilinçli tekrarları ayrı ayrı listeler.
İlgili hizmet: VLAN, Routing ve Ağ Segmentasyonu